Kalendarium
1961 Powołanie Ekipy Remontowej – gospodarstwo pomocnicze przy Prezydium MRN
1967 Powołanie Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej
1968 Utworzenie Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej
1973 Przekształcenie w Powiatowy Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej
1975 Powołanie Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej
1984 – 85 Uruchomienie Zakładu Produkcji Wody w Cmolasie
1997 Rozpoczęcie przekształcenia PGKiM – wydzielenie zakładów budżetowych
Decyzją Wojewody Rzeszowskiego Przedsiębiorstwo zostało utworzone w 1975 roku i do 1981 r. funkcjonowało w ramach Zjednoczenia Przedsiębiorstw Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Następnie jako przedsiębiorstwo wielobranżowe użyteczności publicznej zostało podporządkowane Naczelnikowi Miasta i Gminy Kolbuszowa – Organowi Założycielskiemu. W zakresie działalności Przedsiębiorstwa znajdowały się głównie: gospodarka mieszkaniowa, cieplna, drogownictwo, wodociągi i kanalizacja oraz oczyszczanie miasta.
W latach dziewięćdziesiątych prowadzona przez Przedsiębiorstwo działalność zaczęła przynosić straty. Mimo posiadanej pozycji lokalnego monopolisty w wielu sferach działalności oraz wspomagania Przedsiębiorstwa systematycznymi dotacjami, sytuacja nadal ulegała pogorszeniu. Ówczesna forma funkcjonowania (jako przedsiębiorstwo państwowe) w dobie przemian gospodarczych wydawała się być niewłaściwą.
W 1997 r decyzją Organu Założycielskiego i Rady Gminy Kolbuszowa rozpoczęto likwidację PGKiM w celu jego przekształcenia. Na bazie części majątku powołano zakłady budżetowe, a z działalności komercyjnej i pomocniczej w większości zrezygnowano. W PGKiM (już w likwidacji) działalnością gospodarczą pozostał pobór, uzdatnianie i rozprowadzanie wody pitnej oraz niewielka część gospodarki mieszkaniowej. Przyczyną kontynuowania tej działalności przez „Przedsiębiorstwo w likwidacji” był trwający spór prawny między ościennymi gminami o komunalizację bardzo ważnego dla PGKiM majątku – Ujęcia Wody (Zakładu Produkcji Wody).
PGKiM w Likwidacji, równolegle do w/w działalności operatywnej (gospodarczej), realizowało szereg trudnych i niepopularnych zadań typowych dla etapu likwidacji tj. windykacji należności, zaspokajania wierzycieli, redukcji etatów, likwidacji stanowisk, itd. Mimo tych kosztownych zadań, trwającego sporu prawnego oraz powszechnie negatywnej atmosfery towarzyszącej procesowi likwidacji, Przedsiębiorstwo już w 2-gim roku funkcjonowania uzyskało dodatni wynik finansowy i podobnie przez kolejne lata. Ważne, że sukces ten został osiągnięty przy braku dotacji (które wcześniej były powszechną praktyką) oraz względnie niskich kosztach społecznych. Uzyskana stabilizacja kosztów zaowocowała ograniczeniem podwyżek cen (wskaźnik wzrostu wielokrotnie niższy od wskaźnika inflacji).
Paradoksalnie, okres likwidacji okazał się okresem rozwoju Przedsiębiorstwa. Przeprowadzono szereg gruntownych remontów i modernizacji, zatrudniono wykwalifikowaną kadrę. Komputeryzacja objęła zarówno służby księgowe i administracyjne, jak i wspomaga procesy technologiczne oraz badania laboratoryjne. Zabezpieczono elektronicznie najbardziej zagrożone obiekty, zrealizowano główny etap monitoringu ZPW (telewizja przemysłowa). Rozpoczęto komputerową wizualizację przebiegu procesu technologicznego oraz kontynuowano realizację trzystopniowego zabezpieczenia przeciwprzepięciowego, modernizację kotłowni, systemu oczyszczania powietrza oraz szereg remontów obiektów kubaturowych i elementów procesu technologicznego. Równocześnie obok realizowanych bieżących zadań produkcyjnych udokumentowano dalsze zasoby eksploatacyjne wód podziemnych stanowiące rezerwę na okres perspektywiczny (20 – 30 lat) oraz kompleksowo uregulowano problem pozwoleń wodno-prawnych dotyczących gospodarki wodno-ściekowej.
W ramach ograniczonej działalności gospodarczej PGKiM funkcjonuje w warunkach monopolu naturalnego. Wydobywa i uzdatnia wodę podziemną pochodzenia czwartorzędowego i mioceńskiego. Dostarcza wodę pitną o wysokiej jakości i zaspokaja w tym zakresie potrzeby mieszkańców 3-ch gmin (ok. 35 tys. mieszkańców). Posiada rezerwy zasobowe i techniczne gwarantujące bezawaryjną dostawę wody w żądanych ilościach. Ustalane ceny są racjonalne, godzą interesy odbiorców oraz przedsiębiorstwa (społecznie akceptowalne, ale gwarantujące rozwój i stosowne inwestycje). Dzięki podjętym działaniom pro-oszczędnościowym, zwiększeniu wydajności pracy, modernizacjom i ogólnej racjonalizacji kosztów, wzrost cen od 2000r jest radykalnie niższy niż wskaźnik inflacji. Tym samym udało się udało się zrealizować naczelną dewizę gospodarczą, która powinna obowiązywać bez względu na bieżące problemy dla każdego zarządzającego tym szczególnym Przedsiębiorstwem. Naczelnym zadaniem realizowanym doraźnie, ale także w wieloletniej perspektywie powinno pozostać :„zapewnienie dostawy wody pitnej, w pożądanej ilości i o bardzo dobrej jakości, przy jednoczesnym stosowaniu cen społecznie akceptowalnych, ale jednocześnie gwarantujących dalszy rozwój przedsiębiorstwa”. Temu należy podporządkować założenia polityki i strategii przedsiębiorstwa. Przez ostatnie lata udało się to uzyskać w sposób pokazowy, a na szczególne podkreślenie zasługuje fakt rezygnacji z pozycji monopolisty i świadomego ograniczania zysku, co nie jest powszechną praktyką.
Nie mniej istotny jest efekt uboczny – podważony został stereotyp skojarzeń z pojęciem „likwidacji”. Bowiem w tym przypadku proces likwidacji oznacza uzdrowienie, a nawet rozkwit podmiotu gospodarczego.